Nederlands Prestatiebloed

Het KWPN is ontstaan door een fusie van VLN en NWP in 1969 (voor voorgeschiedenis zie Stamboek Vereniging Het Groninger Paard). Daarbij werden de paarden ingedeeld in rijpaard, tuigpaard en Gelders veelzijdigheidstype. Zoveel mogelijk Gelderse hengsten werden ingedeeld bij rijpaard en tuigpaard en na een paar jaar werd het veelzijdigdheidstype helemaal afgeschaft. Inmiddels is het Gelderse paard - via een tussentijdse benaming "basispaard" - weer erkend als inmiddels zeer kleine fokrichting.
Het tuigpaard heeft zo'n sterke invloed van hackneybloed ondergaan dat een tuigpaard dat volledig afstamt van het Gelderse landbouwtuigpaard nauwelijks meer voorkomt. De hackney heeft een duidelijke invloed uitgeoefend op karakter en beweging van het huidige tuigpaard, dat daardoor eigenlijk alleen nog voor de kleine groep concoursrijders bruikbaar is. Voor de mensport en recreatief aangespannen rijden hebben paarden zonder hackneybloed de voorkeur.

Het meer geschikt maken van het Gelders/Groninger paard voor de ruitersport door selectie binnen het eigen ras en door invoering van hengsten als Amor en Eclatant ging voor velen in de jaren voorafgaand aan de fusie tot KWPN niet snel genoeg. Voor de nakomelingen van hoog in het bloed staande hengsten als Apalatin (die eerder was afgewezen voor de Gelderse fokkerij) en volbloeds werd in 1964 het sportregister ingesteld. Dit sportregister werd de nieuwe KWPN-fokrichting "rijpaard". Het aandeel Gelders/Groninger bloed dat daarin nog aanwezig was moest volgens de fokleiding zo snel mogelijk weggefokt worden. Een Gelders/Groninger merrie kon het best worden gekruist met een volbloedhengst omdat dan de vooruitgang in de rijpaardrichting het grootst was. Het hieruit geboren F1-produkt kon vervolgens het best worden gepaard met een buitenlandse rijpaardhengst om de rijpaardeigenschappen te verankeren. De volbloed tweemaal gebruiken gaf met name ongewenste karaktereigenschappen, terwijl een KWPN- halfbloedhengst te veel risico voor een terugslag in de Gelders/Groninger richting met zich meebracht. Gelderse hengsten hiervoor gebruiken was natuurlijk helemaal verkeerd. De toenmalige hoofdinspecteur A. Vermond heeft in In de Strengen van 26 febr. 1976 nog een pleidooi gehouden voor het Gelderse bloed in een artikel over de hengst Dirigent, maar het jaar daarop werd Dirigent door de hengstenkeuringscommissie wegens overbodigheid afgekeurd. Ook de Gelders/Groninger hengstenlijnen van Amor, Farn, enz. waren uit de gunst bij de fokleiding. De eerste 10 jaar van KWPN werd hiervan geen enkele hengst meer goedgekeurd (met uitzondering van Nimmerdor).
Toen bleek dat de sportresultaten van hun nafok veel beter waren dan van de overeenkomstig het KWPN-beleid gefokte rijpaardhengsten werden er door het KWPN weer enkele jonge hengsten van goedgekeurd. Alleen werden ze zelf nooit met zoveel woorden door de fokleiding gerehabiliteerd en daardoor door veel fokkers te lang genegeerd. De hengst Farn werd bv. pas preferent verklaard nadat uiteindelijk vanuit de leden van het KWPN hier op aangedrongen was. Iets dergelijks had zich al eerder voorgedaan ten aanzien van de hengst Gondelier.
De rijpaardhengsten die toen van Amor, Farn, Formateur, Gondelier en Akteur zijn goedgekeurd (bv. Vindicator, Wagenaar, Wolfgang, Zuidpool, Zoöloog, Creool) blijken het in de internationale sport en in de fokkerij van internationale sportpaarden veel beter te doen dan andere in Nederland gefokte rijpaardhengsten.
Hetzelfde geldt voor de paar andere KWPN-hengsten met 50% of meer Gelders/Gronings bloed. De vele in Nederland gefokte rijpaardhengsten met minder dan 50% Gelders/Gronings bloed blijken - op een enkele uitzondering na - ten aanzien van de fokkerij van internationale sportpaarden (zeer) slecht te vererven.

Deze conclusies zijn ontleend aan door mij gedurende de laatste 20 jaar uit de paardenbladen verzamelde gegevens over de afstamming van internationale sportpaarden; deze zijn vermeld bij de totalen per hengst.

Overzichten

Hier volgen overzichten in volgorde van de best verervende hengsten die in KWPN-verband zijn gefokt en die per overzicht als Vader resp. Moedersvader tenminste driemaal voorkomen bij internationale springpaarden, tenminste tweemaal bij internationale dressuurpaarden en tenminste vijfmaal in totaal.

Voor de naam van de hengst staat aangegeven of deze in het Sgldt/Sgrt/NWP is ingeschreven en anders hoeveel procent van dit bloed hij voert.

          Overzicht A
 
In Nederland gefokte Vader van internationale
springpaarden
 
   %                     aantal
Gld/Gron                 paarden
 
75        Nimmerdor      55
50        Jasper         34
25        Concorde       21
37,5      Ahorn          15
50        Notaris        14
50        Renville       14
50        Animo          11
Sgldt     Formateur      11
50        Irco Polo      11
62,5      Wellington     11
25        Emilion        10
25        Zeoliet        10
50        Zuidhorn       10
50        Lector         9
50        Legaat         9
75        Wolfgang       9
25        Boreas         8
50        Tolbert        8
50        Cavalier       7
50        Nabuur         7
50        Sebastiaan     7
25        Triton         7
62,5      Aram           6
NWP       Akteur         6
Sgldt     Gondelier      6
37,5 Goodtimes 6
50        Pion           6
0 Damiro 5
50        Recruut        5
50        Zadok          5
62,5      Amethist       4
18        Armstrong      4
25        Dageraad       4
Sgldt     Huzaar         4
50        Maykel         4
50        Naturel        4
25        Sultan         4
62,5      Wisconsin      4
37,5 Ekstein 3
50        Koopman        3
50        Liberto        3
25 Palfrenier 3
50        Schalkhaar     3
100       Theoloog       3
50 Topas 3
87,5      Uddel          3
25 Ulft 3
50        Uniek          3
 
 
          Overzicht B
 
In Nederland gefokte Moedersvader van internationale
springpaarden
 
   %                     aantal
Gld/Gron                 paarden
 
75        Nimmerdor      29
Sgldt     Gondelier      13
Sgldt     Garant         9
50        Notaris        9
NWP       Sinaeda        9
NWP       Akteur         7
Sgldt     Formateur      7
50        Jasper         7
50        Legaat         7
50        Irco Polo      6
50        Silvano        6
Sgrt      Darwin         5
Sgldt     Flaneur        5
50        Hurricane      5
50        Lector         5
50 Renvile 5
Sgldt     Ulex           5
Sgldt Cehadee 4
100       Irak           4
Sgldt     Selim          4
25 Sultan 4
50 Uniek 4
75 Vindicator 4
18 Armstrong 3
Sgldt     Equator        3
Sgldt     Eros           3
Sgldt     Gloriant       3
50        Jason          3
50        Pele           3
100       Prins Oregon   3
25 Triton 3
25 Ulft 3
50        Universal      3
Sgldt     Waldo          3
 
          Overzicht C
 
In Nederland gefokte Vader van internationale
dressuurpaarden
 
   %                     aantal
Gld/Gron                 paarden
 
50        Uniform        18
25        Sultan         14
50        Pion           8
75        Aktion         7
12,5      Cocktail       7
75        El Corona      6
25        Pretendent     6
25        Ulft           6
62,5      Wagenaar       6
25        Zeoliet        6
Sgldt     Formateur      5
50        Nabuur         5
50        Naturel        5
25        Rinaldo        5
37,5      Darwin         4
0         Record         4
62,5      Wellington     4
50 Cabochon 3
37,5 Elcaro 3
75        Nimmerdor      3
100       Vosmaer        3
75 Wolfgang 3
50 Zuidhorn 3
NWP       Akteur         2
62,5 Amethist 2
62,5 Aram 2
12,5      Avignon        2
37,5 Candyboy 2
25 Clavecimbel 2
37,5 Consul 2
50 Democraat 2
50 Ferro 2
Sgldt     Gondelier      2
50        Jashin         2
50        Kristal        2
50        Lector         2
50 Pele 2
50        Principaal     2
50        Recruut        2
50        Symfonie       2
100       Tourist        2
62,5      Vanitas        2
50 Variant 2
25        Vincent        2
75        Vindicator     2
12,5      Woldstreek     2
25        Zaire          2
12,5      Zebulon        2
25 Zevenster 2
100       Zooloog        2
18 Zortin 2
 
 
          Overzicht D
 
In Nederland gefokte moedersvader van internationale
dressuurpaarden
 
   %                     aantal
Gld/Gron                 paarden
 
Sgldt     Eufraat        10
Sgldt     Epigoon        7
50        Legaat         6
50        Meridiaan      5
Sgldt     Commandant     4
Sgldt     Dirigent       4
Sgldt     Folio          4
Sgldt     Formateur      4
Sgldt     Garant         4
50        Jurriaan       4
50        Lt.Generaal    4
50        Pion           4
50        Tolbert        4
25 Ulft 4
62,5      Ulster         4
100       Iregon         3
75        Ivanhoe        3
50        Lector         3
25        Nepal          3
Sgldt     Hoogheid       3
25 Sultan 3
Sgldt     Ulex           3
Sgdlt     Victor         3
Sgldt     Eros           2
Sgldt     Gondelier      2
Sgldt     Humanist       2
50        Hyperion       2
50        J. Sans Peur   2
50 Jashin 2
50 Juweel 2
50 Karaat  2
50        Kristal        2
100       Marconi        2
50        Monte Carlo    2
50 Nabuur 2
50        Natron         2
75        Nimmerdor      2
50 Nooitgedacht 2
50 Normand 2
25        Octrooi        2
NWP       Sinaeda        2
NWP Staalmeester 2
Sgldt     Tako           2
Sgldt     Utopia         2
50 Variant 2
Sgldt Wachtmeester 2
Sgldt     Wieland        2
 
 
          Overzicht E
 
Totaaloverzicht van in Nederland gefokte dekhengsten
als V/MV van internationale spring- en dresuurpaarden
 
   %                     aantal
Gld/Gron                 paarden
 
75        Nimmerdor      89
50        Jasper         42
Sgldt     Formateur      27
25        Sultan         25
50        Legaat         24
Sgldt     Gondelier      23
50        Notaris        23
25        Concorde       21
50        Uniform        20
50        Lector         19
50        Renville       19
50        Irco Polo      18
50        Pion           18
62,5      Wellington     18
25        Zeoliet        17
37,5      Ahorn          16
NWP       Akteur         16
Sgldt     Garant         16
50        Nabuur         16
25        Ulft           16
50        Tolbert        14
50        Zuidhorn       14
50        Naturel        12
75        Wolfgang       12
50        Animo          11
NWP       Sinaeda        11
25        Emilion        10
Sgldt     Epigoon        10
Sgldt     Eufraat        10
25        Triton         10
62,5      Aram           9
25        Boreas         9
50        Meridiaan      9
50        Silvano        9
75        Aktion         8
18        Armstrong      8
25        Pretendent     8
50        Recruut        8
Sgldt     Ulex           8
50        Uniek          8
75        Vindicator     8
62,5      Wagenaar       8
50 Cavelier 7
12,5      Cocktail       7
Sgldt     Flaneur        7
37,5 Goodtimes 7
50        Hurricane      7
50        Pele           7
50        Sebastiaan     7
62,5      Ulster         7
62,5 Amethist 6
0  Damiro 6
Sgrt      Darwin         6
75 El Corona 6
Sgldt     Eros           6
Sgldt     Huzaar         6
100       Iregon         6
50        Jashin         6
50        Kristal        6
25        Rinaldo        6
50        Symfonie       6
62,5      Wisconsin      6
50 Zadok 6
Sgldt Commandant 5
37,5 Darwin 5
Sgldt     Dirigent       5
Sgldt Hoogheid 5
50 Jurriaan 5
50 Lt. Generaal 5
50        Maykel         5
25  Nepal 5
25        Octrooi        5
25 Palfrenier 5
Sgldt     Selim          5
25 Tolad 5
25        Transvaal      5
50 Variant 5
50        Volckmar       5
 

Samenvatting bovenstaande overzichten

De KWPN gefokte hengsten die de beste sportprestaties vererven blijken (nog steeds) bijna altijd veel Gelders/Gronings bloed te voeren.

                      afstamming hengst
                 50% of meer    minder dan 50%
                 Gld/Gron       Gld/Gron
 
Springpaarden
V                   34             14
MV                  30             4
 
Dressuurpaarden
V                   31             18
MV                  43             4
 
Totalen
V + MV              58             20

[index]

---

E-mail: lijssel@iae.nl